BİR HAK OLARAK AKADEMİK ÖZGÜRLÜK

Özet

 

Uzun yıllar boyunca, kurumsal bir özgürlük olan üniversite özerkliğinin gölgesinde ihmal edilen akademisyenlerin akademik özgürlüğü, bugün bu özgürlüklerden sağlanan toplumsal fayda açısından birincil öneme sahip hale gelmiştir. Gelinen süreçte, üniversitelerle ilgili tartışmaların öncelikle akademik özgürlük üzerinden yapıldığı görülmekle birlikte, bu tartışma genellikle akademik özgürlüğün akademisyenin şahsına bağlı bir hak olduğu kabulünün dışında bir seyir izlemektedir. Oysaki bu kavramın asli öznesi akademisyen, bu özgürlük sayesinde bilimin ve toplumun kendisinden beklediği fonksiyonları yerine getirebilmektedir. Ancak akademik özgürlüğün de diğer bireysel haklar gibi sınırlarının olduğu tartışmasızdır. Tartışılan nokta; bu sınırı kimin, nasıl çizeceğidir.

Bilimsel bilgi düzeyi, uzun ve meşakkatli süreçlerin sonunda elde ettiği akademik unvanlarla  ölçüme tabi tutulan akademisyenin öncelikli sınırının bilimsel ahlak olduğu kabul edilebilir. Bu bilimsel ahlakın akademisyen için nasıl bir alanı ifade ettiği ile ilgili temel saptama, akademisyenin bu unvanları kazandığı uzmanlık alanı olarak yapılabilirse de interdisipliner bilim dalları açısından uzmanlık alanının belirlenmesi zorluğu bu konuyu daha da ilgi çekici ve tartışılır hale getirmektedir. İşte bu çalışma ile amaçlanan akademisyenlerin bireysel hakkı akademik özgürlüğün sınırları ile ilgili tartışmaları ortaya koyarak bu alandaki belirsizliğin kalkmasına kendince bir katkıda bulunmaktır.

Anahtar sözcükler: Üniversite, Üniversite Özerkliği, Akademik Özgürlük, Akademisyen, Akademik Özgürlüğün Sınırı

Abstract

For a long time, academics’ academic freedoms were considered as secondary important issues after universities’ autonomy as institutions. In contemporary world, regarding the social benefit provided by these freedoms, academic freedom as individuals’ right started to be considered more important. Disputes took place about academic freedom, however, academic freedom is not considered as academics’ individual right. On the other hand, if there is a level of performance expected from the academician, there should be a space for him or her to work freely in that field of study in order to fulfill these expectations. Undoubtedly, like  other individual rights, academic freedom has borders and limitations. The controversial poin is: who will determine these borders and limitations and how they can limit academic freedom?

Academic affilliations are rewarded to academicians after a long time of dificult, dedicated work and considered as the criteria for determining the level of success. Generally, this ethical rule in academia applies to the main field of  study. Nevertheless, it is not always possible to determine the core field of study, when one considers interdisciplinary topics. This very problem, makes that issue more interesting and argumentative. The main aim of this study is to expose the disputable issues regarding the boundaries of academic freedom as individuals’ right and by that way, shed some light on this ambigious matters.

Key Words: University, University Autonomy, Academic Freedom, Academician, Limits of Academic Freedom

Bu web sitesinde yayınlanan yazıların tüm hakları ViraVerita.org'a aittir. Kaynak gösterilmesi durumunda dahi yazının tamamı izin alınmadan kullanılamaz. Ancak alıntılanan yazıya aktif link verilerek kullanılabilir. Yayınlanan yazıların sorumluluğu yazarlara aittir.
Go to top