Aristoteles’te Pratik Bilimlerin Değeri

Özet

Yeniçağda felsefede parlayan disiplin epistemoloji olmuş ve bununla birlikte bilgi açısından “değer-olgu”, “olan-olması gereken” ayrımları da belirginleşmeye başlamıştır. Auguste Comte’un başını çektiği ve modern dünyaya ait bir girişim olan pozitif bilim anlayışıyla birlikte, doğa dünyası ile insan dünyası, fiziksel alan ile sosyal alan, özne ile nesne arasında köklü ayrımlar bulunduğu ve gerçek bilgiye ancak somut olayların ampirik olarak incelenmesiyle ulaşılabileceği görüşü hakim olmuş, bu görüş ile birlikte bilim, olguları deneysel olarak incelemek ile sınırlı tutulmuş, bunun dışında kalan alanlar,-Metafizik, Etik, Politika vb.- bilimin kapsamına dahil edilmemiştir. Buna karşılık Aristoteles, yüzyıllar öncesinden teorik bilimlerle insanın eylem hayatını konu edinen pratik bilimlerin iki farklı bilim dalı olduğunu ve her iki alanda da bilgi ortaya konulabileceğini ortaya koymuştur. Bu çalışmada, Aristoteles felsefesinde, etik ve siyaset gibi -pozitivistlerin değer içerdiği için bilimsel alandan dışladığı- pratik bilimlerin mahiyetini ve bilim dünyasında etik ve siyaset gibi pratik bilimlerin değerinin ne olduğu ortaya konulmaya çalışılacaktır.

Anahtar Kelimeler: Bilim; Pozitivizm; Doğa; Ahlak; Erdem; Değer; Etik.

Abstract

Epistemology has taken a rise in the modern ages which brought along a clarification between “value- phenomenon” concepts and “what is- what must be”. Essential discriminations between nature world and human world, physical space and social space, and, subject and object as well as the understanding of true knowledge as can only be grasped through empirical investigation of concrete cases were started to be accepted widely with the help of positive science movement as an attempt from modern world led by Auguste Comte. Following that, science was limited to investigate phenomena only experimentally and the rest (e.g. metaphysics, ethics and politics) were excluded from the scope of science. On the other hand, centuries earlier, Aristoteles put forward a discrimination between the theoretical sciences and practical sciences regarding the human action life and suggested that knowledge can be aquired through both. This study attempts to reveal the nature and the significance of the practical sciences such as ethics and politics, that positive scientists exluded from the scope of science since they comprise value, according to Aristoteles’s view.

Keywords: Science, Positivism, Nature, Morals, Virtue, Value, Ethics.

Bu web sitesinde yayınlanan yazıların tüm hakları ViraVerita.org'a aittir. Kaynak gösterilmesi durumunda dahi yazının tamamı izin alınmadan kullanılamaz. Ancak alıntılanan yazıya aktif link verilerek kullanılabilir. Yayınlanan yazıların sorumluluğu yazarlara aittir.
Go to top